Nederland is een verrassend rijk land voor urbex: een onafgebouwd kasteel van beton dat als een spookhuis boven het water van Almere uitsteekt, de grootste verlaten fabriek van het land die langzaam wegrot langs de Oude Rijn, een gekraakt fort met een echt Krupp-kanon aan het Noordzeekanaal, een dakloze kerkruïne in een Noord-Hollands dorp en een kantelende bunker die de duinen van Schouwen langzaam opslokken. Onze kaart telt meer dan 1700 verlaten plekken in Nederland, verspreid over alle twaalf provincies van Limburg tot Groningen, en uit dat bestand hebben we geput.
In deze gids hebben we 10 verlaten plekken in Nederland geselecteerd om in 2026 te ontdekken: een cementfabriek en een mergelgroeve, een verlaten villa en een betonnen kasteel, een steenfabriek en een strokartonfabriek, een waterliniefort en een oorlogsbunker, een kerkruïne en een leeggelopen fabriekscomplex. Elke plek is afzonderlijk gecontroleerd: we hebben alleen de locaties gehouden die in 2026 echt verlaten zijn, nog overeind staan en niet zijn omgebouwd tot museum, hotel of woningen. Onder elke plek staat een knop "Toevoegen aan mijn kaart" die de GPS-coordinaten in je persoonlijke account opslaat, gratis en zonder creditcard.
De zoektermen urbex Nederland, verlaten plekken Nederland, verlaten plaatsen, urban exploration en urbex map Nederland verwijzen allemaal naar dezelfde passie: gebouwen vinden, fotograferen en documenteren die niemand meer gebruikt en die de natuur langzaam terugneemt. Of je nu een verlaten fabriek in Limburg zoekt, een verlaten kasteel in Flevoland, een verlaten kerk in Noord-Holland of een verlaten bunker in Zeeland: deze top 10 dekt heel Nederland, van het zuiden tot het hoge noorden.
Ontdek duizenden verlaten plekken door heel Nederland op de interactieve urbex-kaart →
Urbex Nederland gratis: waarom Urbex Maps het verschil maakt
De meeste lijstjes met "verlaten plekken in Nederland" beloven gratis coordinaten in de titel, en sturen je daarna door naar een besloten Facebook-groep, een forum of een betaalmuur. Wij doen het omgekeerd. Onder elk van de tien plekken die volgen vind je een echte spot uit onze database, met een knop die de GPS-coordinaten gratis in je profiel zet. Geen abonnement, geen creditcard, geen verborgen voorwaarden, gewoon alles wat je nodig hebt voor urban exploration in Nederland.
Achter die belofte zit een verificatiemodel. Een gemeenschap van meer dan 40.000 urbexers brengt sinds 2021 verlaten plekken in kaart, en elke set coordinaten wordt minstens twee keer gecontroleerd: een keer door degene die de spot aanmeldt, en een keer door een regionaal moderatieteam dat bevestigt dat de plek nog bestaat. De spots in deze gids komen uit dat bestand; de rest, ruim 1700 andere Nederlandse locaties, is bereikbaar via thematische pakketten die het moderatiewerk financieren.
Deze top 10 is geordend op visuele impact en historisch gewicht, niet op provincie. We openen met de cementfabriek en de mergelgroeve van Maastricht, en eindigen bij een steenfabriek langs de IJssel. Bij elke plek staat een link naar de kaart van de bijbehorende provincie. En een eerlijke waarschuwing: bijna alle plekken hieronder zijn privaat terrein, beschermde monumenten of afgezette gebouwen. Urbex betekent niet inbreken: je kijkt, je fotografeert vanaf toegestane plekken, je forceert niets en je beschadigt niets.
Wat NIET in deze lijst staat (en waarom)
Wie "verlaten plekken Nederland" googelt, stuit al snel op namen die allang geen echte urbex-spots meer zijn. Nederland herontwikkelt razendsnel, en wij hebben die plekken na controle bewust weggelaten. Het Sanatorium Zonnestraal in Hilversum, jarenlang het pronkstuk van iedere urbex-lijst, is tussen 1998 en 2009 volledig gerestaureerd en is nu een landgoed vol kantoren, een kliniek en een brasserie. De beroemde Sphinx-fabriek in Maastricht is opgegaan in het Sphinxkwartier: het Eiffelgebouw is sinds 2017 een hotel, eromheen zijn honderden woningen gebouwd. Er staat geen verlaten Sphinx-gebouw meer overeind.
Hetzelfde geldt voor andere klinkende namen. Radio Kootwijk op de Veluwe is een gerestaureerd rijksmonument en evenementenlocatie, geen ruïne. Fort Pampus en Fort bij Vechten zijn betaalde musea (UNESCO-werelderfgoed), geen verlaten forten. De ENKA-fabriek in Ede is grotendeels gesloopt en vervangen door 1250 woningen, en de aardbevingsboerderijen in Groningen zijn ofwel afgebroken ofwel door Het Groninger Landschap gerestaureerd. Een plek verdient pas een plek in deze ranglijst als hij in 2026 echt verlaten is, nog overeind staat en niet is omgebouwd tot museum, hotel of bouwproject. Dat is wat ons onderscheidt van de overgeschreven lijstjes die al jaren dezelfde verouderde namen rondpompen.
1. ENCI-fabriek en -groeve: het industriele litteken van Maastricht
Aan de voet van de Sint-Pietersberg bij Maastricht ligt de ENCI, de Eerste Nederlandsche Cement Industrie, het oudste en grootste cementbedrijf van Nederland. Het bedrijf werd in 1926 opgericht en groef bijna een eeuw lang mergel uit de berg om er cement van te maken. De mergelgroeve die daarbij ontstond is een immens, getrapt maanlandschap van bleke kalksteen, een van de meest fotogenieke industriele littekens van het land.
De mergelwinning stopte op 1 juli 2018, de cementproductie volgde in 2020. Sindsdien staan de fabrieksgebouwen verlaten, maar niet onbeschermd: in april 2025 kregen 23 gebouwen een monumentenstatus, de grootste aanwijzing in Nederland in tien jaar tijd, wat sloop voorlopig blokkeert. Het terrein is sinds 2022 in handen van Limburg Real Estate en wordt langzaam getransformeerd. De fabriek zelf is afgezet en bewaakt, maar de groeve is via een beheerd natuurgebied (215 trappen) toegankelijk. Bekijk de fabriek dus van buitenaf, en gebruik de groeve als de legale manier om dit landschap te zien. Meer plekken op onze urbex-kaart van Limburg.
2. Huize Ivicke: de beroemdste verlaten villa van Nederland
Langs de N44 in Wassenaar staat Huize Ivicke, misschien wel de bekendste verlaten villa van Nederland in urbex-kringen. Het huis werd in 1913 gebouwd door architect G.J. van der Mark als een bijna exacte kopie van het Eremitageslot bij Kopenhagen, voor zakenman A.F.J. van Hattum, wiens Deense vrouw er in 1922 op 33-jarige leeftijd overleed. Tot midden jaren tachtig werd er gewoond, daarna deed het dienst als kantoor.
In 2000 kwam het rijksmonument in handen van een vastgoedspeculant die het bewust liet verkrotten, een methode die hem in de pers de bijnaam "Krottenkoning" opleverde. Ivicke belandde op de lijst van de veertien meest bedreigde monumenten van Europa. De gemeente nam het in 2020 in beheer en won in april 2025 een rechtszaak om de kosten te verhalen, maar het conflict loopt door: in oktober 2025 werd de villa opnieuw gekraakt en ontruimd, en eind december 2025 publiceerde de gemeente elf opties tot aan onteigening toe. De villa staat nog overeind, verlaten en omsingeld door groen. Privaat terrein, te bewonderen vanaf de weg. Meer plekken op onze urbex-kaart van Zuid-Holland.
3. Kasteel Almere: de onafgebouwde betonnen ruïne
Aan de rand van Almere, zichtbaar vanaf de A6, staat een van de vreemdste verlaten plekken van Nederland: Kasteel Almere, een neo-middeleeuws kasteel dat nooit is afgebouwd. De bouw begon in 2000 en het zou een trouw- en evenementenlocatie worden, maar in 2002 viel het project stil door het faillissement van de ontwikkelaar. Sindsdien staat er een grijze, met graffiti bedekte betoncasco overeind: een echt modern spookkasteel.
Ruim twintig jaar later is het kasteel nog altijd een bouwval, zoals Omroep Flevoland in april 2024 bevestigde. Een themaparkplan ("WitchWorld") strandde tussen 2013 en 2018, en in 2025 dook een woningbouwplan ("Kasteeltuin") op dat het kasteel zou afbouwen, maar dat is vertraagd en blijft vaag. Voor nu is het dus nog steeds een onafgemaakte ruïne, een geliefd onderwerp voor urbexfotografen en dronepiloten. Privaat terrein langs de snelweg, te bekijken vanaf de weg en het water. Meer plekken op onze urbex-kaart van Flevoland.
4. Kleiwarenfabriek Nieuw Werklust: de grootste verlaten fabriek van Nederland
Langs de Rijndijk in Hazerswoude, in Zuid-Holland, ligt de Kleiwarenfabriek Nieuw Werklust, vaak omschreven als de grootste verlaten fabriek van Nederland. De geschiedenis gaat terug tot ongeveer 1675; de fabriek maakte dakpannen, bloempotten en schoorsteenpotten. De productie stopte in 2000 en het bedrijf sloot in 2001. Het hele complex, met zijn lange bakstenen hallen en hoge schoorstenen, is sinds 2002 rijksmonument.
Die monumentenstatus blokkeert sloop, en daardoor staat het uitgestrekte complex er nog altijd, langzaam vervallend. Een brand in november 2022 beschadigde de gebouwen maar verwoestte ze niet, en in oktober 2024 meldde Omroep West dat de gemeente nog altijd alleen "in gesprek" was met de eigenaar over de toekomst. Er is dus nog niets gesloopt en niets herontwikkeld. Let op: het terrein is zwaar afgezet en de eigenaar is er vaak aanwezig, dus dit is een plek om vanaf de openbare weg te bekijken, niet om te betreden. Meer plekken op onze urbex-kaart van Zuid-Holland.
5. Fort bij Velsen: het gekraakte fort met het kanon
Aan het Noordzeekanaal, tussen Velsen en Beverwijk in Noord-Holland, ligt het Fort bij Velsen, een van de weinige forten van de Stelling van Amsterdam die echt verlaten en vervallen zijn. De meeste waterlinieforten zijn inmiddels musea, zorgwoningen of theehuizen geworden; Velsen is de uitzondering. Het fort werd gebouwd tussen 1885 en 1899 en in 1910 bewapend met drie 15 cm Krupp-kanonnen in pantserkoepels.
Het hoofdgebouw werd begin jaren tachtig door een particuliere eigenaar met explosieven opgeblazen; wat resteert zijn het frontgebouw met een koepel, twee beschadigde koepelgebouwen en een genieloods. Het fort werd gekraakt en in 2019 ontruimd, en raakte daarna verder in verval, "zwaar verwaarloosd" volgens lokale media in januari 2024. Een investeerder kocht het in 2022 en diende restauratieplannen in, maar in juli 2025 was alleen het terrein geasfalteerd. Het fort is niet toegankelijk voor publiek en het frontgebouw dient enkel als opslag, dus dit is een plek om vanaf de openbare omgeving te bekijken. Meer plekken op onze urbex-kaart van Noord-Holland.
6. Stork KMS: de leeggelopen machinefabriek van Hengelo
In het hart van Hengelo, in Overijssel, staat het oude fabrieksterrein van de Koninklijke Machinefabriek Stork (KMS). Stork begon in 1859 in Borne en verhuisde rond 1868 naar Hengelo, waar het uitgroeide tot een van de grootste industriele complexen van Nederland: stoommachines, turbines en pompen rolden hier van de band. Met het verval van de zware industrie vanaf de jaren zestig kwamen de fabriekshallen langzaam leeg te staan.
De fabriekshallen rond het Industrieplein staan nu leeg en ongebruikt, en worden volgens lokale media in 2025 actief door urbexers bezocht, waarop de gemeente meer toezicht inzette. Het terrein werd in 2024 gekocht door projectontwikkelaar Trebbe, die er over acht tot tien jaar zo'n 475 woningen wil bouwen, maar de bouw is nog niet begonnen: het is nu nog leeg en onaangeroerd. Let op: het naastgelegen verenigingsgebouw en de oude gieterij zijn juist wel gerestaureerd en in gebruik. De verlaten kern, de fabriekshallen, is een tijdelijk venster: de transformatie komt eraan. Privaat terrein, te bekijken vanaf de openbare weg. Meer plekken op onze urbex-kaart van Overijssel.
7. Atlantikwall-bunker Kop van Schouwen: beton in de duinen
Op de Kop van Schouwen, bij Westenschouwen in Zeeland, liggen tussen de duinen de resten van de Atlantikwall, de Duitse verdedigingslinie uit de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 1942 bouwden de bezetters hier tientallen bunkers in het duingebied. Een deel werd na 1945 gesloopt, maar de bunkers diep in de duinen bleven liggen en worden sindsdien langzaam door het stuivende zand verzwolgen en gekanteld.
Het resultaat is een van de meest sfeervolle verlaten plekken van Zeeland: massieve betonblokken die scheef in het zand wegzakken, midden in een open duinlandschap dat vrij toegankelijk is als Natura 2000-natuurgebied. Anders dan de bunkermusea van Zoutelande is dit geen gerestaureerde of beheerde locatie, maar echt verlaten oorlogsbeton. De bunkers zijn gevaarlijk, soms half ondergelopen of instabiel, dus blijf op afstand en kruip er niet in. Een dronefoto uit augustus 2024 bevestigt dat ze er nog liggen. Meer plekken op onze urbex-kaart van Zeeland.
8. Ruïnekerk van Oude Niedorp: de dakloze kerk
In het dorp Oude Niedorp, gemeente Hollands Kroon in Noord-Holland, staat de Ruïnekerk, een dakloze kerk die aan de elementen is overgeleverd. De oorspronkelijke kerk gaat terug tot de dertiende eeuw, gewijd aan Sint-Werenfridus; de huidige muren stammen uit een herbouw rond 1648. Op 3 april 1977 sloeg de bliksem in en brandde de kerk uit; het dak is sindsdien nooit hersteld.
In 2010 besloot de gemeente de kerk niet te restaureren maar bewust als ruïne te bewaren; in 2013 werd ze gestabiliseerd en weer opengesteld. Wat overblijft zijn de open bakstenen muren met hun gotische vensters, begroeid met klimop, met de lucht als enig dak. Het is een van de slechts vijf erkende kerkruïnes van Nederland en de enige die doelbewust als open casco is behouden. De ruïne wordt af en toe voor evenementen gebruikt maar blijft een echte verlaten ruïne; ze ligt vrij in het dorp en is van buitenaf goed te bewonderen. Meer plekken op onze urbex-kaart van Noord-Holland.
9. Strokartonfabriek De Toekomst: industrieel erfgoed in het Oldambt
In Scheemda, in het Oldambt in Groningen, staat de oude Strokartonfabriek De Toekomst, een monument van de Groninger industriegeschiedenis. De coöperatieve strokartonfabriek maakte van stro het stevige karton waar de regio beroemd om was; gebouw "De Toekomst II" dateert van 1908, naar ontwerp van architect P.G. Cremer. De strokartonproductie stopte in 1968.
Wees hier eerlijk in de verwachting: de oudste hal (De Toekomst I) werd in 2005 gesloopt, en het overgebleven gebouw uit 1908 is tussen 2009 en 2011 gerestaureerd tot "Erfgoedpark De Toekomst", een verhuur- en evenementenlocatie. Het is dus geen ongerept binnensluip-object meer, maar wel een rijksmonument dat zijn ruwe industriele karakter heeft behouden, met de rode bakstenen gevels en de hoge schoorsteen die het vlakke Oldambt domineren. Wij nemen het op als het meest sprekende industriele erfgoed van Groningen, naast het verhaal van de aardbevingsboerderijen die elders in de provincie verdwenen of gerestaureerd zijn. Meer plekken op onze urbex-kaart van Groningen.
10. Steenfabriek Riverstone: de vervallen steenfabriek langs de IJssel
In de uiterwaarden van de IJssel bij Rheden, in Gelderland, staat de oude steenfabriek De Groot, in urbex-kringen beter bekend als "Riverstone". De fabriek bakte er bakstenen tot de ovens in 1987 doofden. Sindsdien staat het complex, met zijn lange hallen en met roest doorvreten golfplaten, al bijna veertig jaar te vervallen in het rivierenlandschap.
De fabriek is niet gesloopt en niet herontwikkeld: plannen voor een Rivierklimaatpark in de IJsselpoort bestaan alleen nog op papier. Het terrein is privaat, afgezet en wordt bewaakt, en bezoeken werden tot begin 2024 nog gedocumenteerd. Het is een fragiele, instortgevoelige plek, dus dit is er een om van een afstand te bekijken of via foto en video te beleven, niet om te betreden. Een vrij gelicentieerde foto ontbreekt voor deze plek; het beeld hierboven is daarom een gecrediteerd still uit een dronevideo, met bronvermelding. Meer plekken op onze urbex-kaart van Gelderland.
FAQ - Urbex Nederland
Hoeveel verlaten plekken zijn er in Nederland?
Duizenden. Onze kaart telt alleen al meer dan 1700 verlaten plekken in Nederland, verspreid over alle twaalf provincies: fabrieken, forten, kerken, bunkers en vervallen villa's. Deze gids behandelt tien van de meest sprekende; de rest ontdek je op de urbex-kaart van Nederland.
Is urbex legaal in Nederland?
Kijken en fotograferen vanaf de openbare weg is toegestaan. Een privaat terrein of gebouw betreden zonder toestemming is huisvredebreuk, en kan afhankelijk van de situatie strafbaar zijn (vernieling, inbraak). Wij moedigen inbraak nooit aan: je verkent vanaf toegestane plekken, je vraagt toestemming waar dat kan, en je forceert niets.
Zijn deze verlaten plekken gevaarlijk?
Ja. Verlaten gebouwen hebben echte risico's: instortende vloeren en daken, asbest, instabiele structuren zoals het Fort bij Velsen, en duizelingwekkende hoogtes zoals bij de ENCI-groeve. De bunkers op de Kop van Schouwen kunnen ondergelopen of instabiel zijn. Veel plekken in deze lijst zijn beter van buitenaf te bekijken. Ga nooit alleen, breng je naasten op de hoogte, neem een lamp en een masker mee, en betreed nooit een structuur die instabiel oogt.
Waar vind ik meer gratis urbex-spots bij mij in de buurt?
Elke plek in deze gids heeft een knop "Toevoegen aan mijn kaart" die de GPS-coordinaten gratis op je persoonlijke kaart opslaat, zonder creditcard. Om per gebied te zoeken gebruik je de provinciekaarten onder elke plek, of je begint bij de urbex-kaart van Nederland en zoomt in op jouw regio.
Wat is het beste seizoen voor urbex in Nederland?
Lente en herfst geven het mooiste licht en de minste begroeiing die gebouwen aan het zicht onttrekt, terwijl de winter de bomen kaal maakt en ruïnes zoals de Ruïnekerk van Oude Niedorp of Huize Ivicke beter zichtbaar maakt. Controleer altijd de toegang vooraf: meerdere plekken in deze lijst staan op het punt te worden gerestaureerd, herontwikkeld of verkocht, en hun omgeving kan van jaar tot jaar veranderen.
Hoe meld ik een spot aan bij Urbex Maps?
Onze gemeenschap van meer dan 40.000 urbexers voegt voortdurend plekken toe en controleert ze. Zodra je een gratis account hebt, kun je een plek aanmelden met coordinaten en foto's; een regionale moderator controleert dan of de plek bestaat en nog overeind staat voordat hij online komt. Die dubbele controle maakt onze coordinaten betrouwbaar.
Conclusie: een land dat zijn erfgoed snel loslaat
Nederland heeft een eigenaardige verhouding tot zijn verlaten erfgoed: het land laat het zelden lang met rust. Een vroege industrialisatie liet cement-, steen-, machine- en strokartonfabrieken na in Limburg, Gelderland, Overijssel en Groningen; een dichte verdedigingsgeschiedenis liet waterlinieforten en Atlantikwall-bunkers achter; en leeggelopen kerken en onbetaalbaar geworden villa's vervielen tot ruïne. Tegelijk herontwikkelt Nederland sneller dan bijna elk ander land, waardoor de beroemdste namen, van Zonnestraal tot de Sphinx-fabriek, allang gerestaureerd of gesloopt zijn. Dat maakt elke plek die nog echt verlaten overeind staat des te kostbaarder, en een actuele urbex map van Nederland des te waardevoller.
Verken ze met respect: bijna alle plekken zijn privaat, beschermd of gevaarlijk, en de zin van urbex is getuigen en documenteren, nooit beschadigen of inbreken. Om alles te ontdekken wat Nederland van Maastricht tot het Oldambt te bieden heeft, doorzoek je de urbex-kaart van Nederland en voeg je je eerste gratis coordinaten toe aan je persoonlijke kaart.